ျမန္မာႏိုင္ငံဘူမိသိပၸံအသင္း တြင္ မ်က္ေမွာက္ကာလ၏ လိုအပ္ခ်က္တစ္ရပ္ျဖစ္ေသာ ဘူမိအင္ဂ်င္နီယာ ေခၚ Geotechnical Engineering ႏွင့္ Engineering Geology ဘာသာရပ္မ်ားဖြံ႕ၿဖဳိးေရးအတြက္ ႀကဳိးပန္း ေဆာင္ရြက္ေနၾကၿပီျဖစ္သည္။
ယခုႏွစ္ ေမလကုန္ပိုင္းတြင္ စကၤာပူမွ ဆရာႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းႏိုင္ လာေရာက္၍ Rock Mass Quality “numbers” in Geological Engineering and Applications ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ လာေရာက္ေဟာေျပာ ပို႕ခ်ခဲ့သည္။ ဘူမိေဗဒပညာရွင္မ်ားအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအင္ဂ်င္နီယာအသင္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားပါ လာေရာက္ နားေထာင္မွတ္သားခဲ့ၾကသည္။
ဇြန္လ တတိယပတ္တြင္ ကိုေဇာ္စိုးဦး (GZ Consultant, Singapore) ကလည္း Tunneling ဆိုင္ရာ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားကို လာေရာက္ေဟာေျပာခဲ့သည္။ ျပည္တြင္းရွိ Geotechnical ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ စိတ္၀င္စားသူမ်ားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံဘူမိသိပၸံအသင္းႀကီး၏ Geotechnical Committee တစ္ရပ္ဖြဲ႕စည္း၍ စတင္လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနၾကၿပီျဖစ္သည္။ ယင္းေကာ္မတီသည္ Southeast Asian Geotechnical Society (SEAGS) ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိၿပီး Geologists မ်ားႏွင့္ လူငယ္ အင္ဂ်င္နီယာမ်ားအား geotechnical course မ်ား ပို႕ခ်ရန္ စီစဥ္လ်က္ရွိေၾကာင္းသိရေပသည္။

ဘူမိအင္ဂ်င္နီယာ တို႕အတြက္ အထူးစိတ္၀င္စားဖြယ္ျဖစ္ေသာ ဆရာ ေဒါက္တာ၀င္းႏိုင္၏ ပို႕ခ်ခ်က္မ်ား ကို Geolfriends မွ ဂုဏ္ယူျဖန္႕ေ၀အပ္ပါသည္။

1. Rock mass quality numbers MGS 30.05.2009

2. Rock Mass Quality explanation

၂၀၀၉ ခုနစ္ ဧျပီလ ၂၉ ရက္ေန႔ မကၠဆီကို ႏုိင္ငံတြင္ စတင္ ျဖစ္ပြားခဲ႔ေသာ H1N1 တုပ္ေကြး ကူးစက္ျဖစ္ပြားမႈဟာ ယခုထက္ထိ ေလွ်ာ့က်သြားျခင္းမရွိေသးပါဘူး။ WHO (ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔) မွ H1N1 တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေနကို ကမာၻ႔ကပ္ေရာဂါအသြင္ ကူးစက္ေရာဂါ အဆင့္အျမင့္ဆုံးျဖစ္သည့္ အဆင့္ (၆) သုိ႔ တိုးျမႇင့္ သတ္မွတ္လိုက္ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ယခု ၁၊ ဇူလုိင္၊ ၂၀၀၉ အထိ WHO ၏ ထုတ္ျပန္ေသာ သတင္းအရ ႏုိင္ငံေပါင္း (၁၁၇)ႏိုင္ငံတြင္ လူေပါင္း (၇)ေသာင္းေက်ာ္ ကူးစက္ခံေနရၿပီး၊ ေသဆံုးသူေပါင္း (၃၀၀) ေက်ာ္ရွိေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။
အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ားကို WHO (ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔) စာမ်က္ႏွာတြင္ ၾကည့္ရႈႏိုင္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ဇြန္ (၂၆) ရက္ေန႔က စင္ကာပူႏိုင္ငံမွ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာသည့္ အသက္ (၁၃) ႏွစ္သာရွိေသးေသာ ကေလးငယ္တစ္ဦးတြင္ H1N1 တုပ္ေကြး ကူးစက္ခံထားရေၾကာင္း တရား၀င္သတင္းမ်ားအရ သိရွိရပါသည္။
ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ေသာ H1N1 ၏ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈမ်ားကို အမ်ားျပည္သူမ်ား ၾကည့္ရႈႏိုင္ရန္ တည္ေနရာျပ ေျမပံုမ်ားျဖင့္ လႊင့္တင္ထားသည္ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမ်ားကို geolfriends အဖြဲ႔သားမ်ား သိရွိႏိုင္ရန္ ေဖၚျပလိုက္ပါသည္။

ေနာက္ဆက္တြဲ
ယခု ၀မ္းေျမာက္ဖြယ္သတင္းတစ္ခုအေနျဖင့္ H1N1 ကို ကာကြယ္ႏိုင္မည့္ေဆးတစ္မ်ိဳးကို အေမရိကန္ ေဆးကုမၸဏီတစ္ခုက ရွာေဖြေတြ႔ရွိၿပီလို႔ သိရပါတယ္။
Protein Sciences Corporation ကေန H1N1 ကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္မယ့္ Flublok ကို စမ္းသပ္ ေတြ႔ရွိခဲ႔တာပါ။ ဒီေဆးဟာ မ်ိဳးပြားႏိုင္တဲ႔ ၾကက္ဥေတြကို ကုန္ၾကမ္းအျဖစ္သံုးၿပီး ေဖာ္ထုတ္ထားတာပါ။ ယခုအခ်ိန္အထိ တိရိစၧာန္မ်ားမွာ စမ္းသပ္မႈဟာေအာင္ျမင္သြားၿပီျဖစ္ၿပီး လူမ်ားကို စတင္ စမ္းသပ္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ geolfriends အဖြဲ႔သားမ်ားအေနျဖင့္ ေပါ့ေပါ့ဆဆမေနၾကဘဲ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈမ်ားျဖင့္သတိထားၾကရန္ႏွင့္ ႏွာေခါင္းစည္းမ်ားကိုလည္း စနစ္တက် အသံုးျပဳၾကပါလို႔ တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

ေက်ာ္ႏိုင္၀င္း (GIS Analyst (MIMU))

Source: BBC News

၃၀၊ ဇြန္၊ ၂၀၀၉။

ကမၻာမ်က္ႏွာျပင္ အနိမ့္အျမင့္ ျပ အျပည့္စံုဆံုး ေျမပံုတစ္ခု ေပၚထြက္လာခဲ့ပါ ၿပီ….

A Nasa/Aster image of Death Valley

အေမရိကန္အာကာသ ေအဂ်င္စီ နာဆာ ႏွင့္ ဂ်ပန္ ကုန္သြယ္ေရး၀န္ၾကီးဌာန တို႕၏ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွုမွ ပံုရိပ္ေပါင္း ၁.၃သန္းပါ၀င္ေသာ ေဒတာ မ်ားရရွိခဲ့သည္။
ပံုရိပ္(images) မ်ားကို Terra ၿဂိဳလ္တုေပၚရွိ ASTER အရံုခံကရိယာ မွရိုက္ကူးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ရရွိလာေသာ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္ေျမပံု (Digital Elevation Map) တြင္ ကမၻာ့ မ်က္ႏွာျပင္ ၏ 99% ပါ၀င္ျပီး အခမဲ့ download လုပ္ခြင့္ေပးမည္ျဖစ္သည္။
ကမၻာ့ေျမကိုေလ့လာရန္လႊတ္တင္ထားေသာ Terra ၿဂိဳလ္တုသည္အယ္ေဂ်းမ်ားေပါက္ပႊားျခင္းမွသည္ မီးေတာင္ေပါက္ကြဲျခင္း အထိ အေၾကာင္းရာမ်ိဳးစံုကို ေလ့လာရာတြင္ ပါ၀င္လ်က္ ရွိသည္။
Aster ကရိယာျဖင့္ ေျမျပင္ေပၚတြင္ ၃၀ မီတာျခား အမွတ္တိုင္းရွိ အျမင့္ ကိုတိုင္းတာေရးဆြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။
ယခင္ က အာကာသလြန္းပ်ံယာဥ္မွတိုင္းတာ ေရးဆြဲထားေသာ SRTM ေျမပံုသည္ လည္း အျပည့္စံုဆံုး ေျမပံုတစ္ခု ျဖစ္ ကာ ကမၻာ့ မ်က္ႏွာျပင္ ၏ ၈၀% ပါ၀င္သည္။သို႕ေသာ္ ၄င္းေျမပံုသည္ မတ္ေစာက္ေသာ ေတာင္ကုန္းေဒသမ်ားႏွင့္ အခ်ိဳ႕ေသာ သဲကႏၱာရမ်ားတြင္ တိက်မႈအားနည္းခ်က္မ်ားရွိသည္။

(ဘာသာျပန္သူမွတ္ခ်က္။ ။ အခမဲ့ရႏိုင္ေသာ SRTM data ၏ resolution မွွာ ၉၀ မီတာျဖစ္သည္။)
ယခုအခါ နာဆာ NASA သည္ ကမၻာ့ လံုး ဆိုင္ရာ မ်က္ႏွာသြင္ျပင္ျပေျမပုံ ကို ပိုမိုေကာင္းမြန္ျပည့္စံုေစရန္ ယင္း SRTM ေျမပံုႏွင့္ Aster ေျမပံုတို႕ကို ေပါင္းစပ္ လုပ္ကိုင္လ်က္ ရွိသည္။

Address : http://dc-app3-14.gfz-potsdam.de

Helmholtz Centre Potsdam – GFZ German Research Centre for Geosciences ရဲ႕ ပေရာဂ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ World Stree Map Project လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီ ပေရာဂ်က္ဟာ ကမၻာေျမစနစ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ အတြက္ အေျခခံက်တဲ႔ database တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ယခု ၂၀၀၈ ခုႏွစ္အထိ စုစည္းမႈမွာ ကမၻာတလႊားက လတ္တေလာ tectonic stress အခ်က္အလက္မ်ားနဲ႔အတူ ေသခ်ာတဲ႔ အခ်က္အလက္ေပါင္း ၂၁၇၅၀ ကို စုစည္းထားပါတယ္။ ဒီပေရာဂ်က္ဟာ stress ပံုသ႑ာန္နဲ႔ အဓိကျဖစ္ေပၚရာေတြကို နားလည္ႏိုင္ဖုိ႔အတြက္ ပညာေရး၊ စီးပြားေရးနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းဆိုင္ရာတို႔ရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အစီအစဥ္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္မွာ စတင္ခဲ႔တဲ႔ ဒီပေရာဂ်က္ဟာ International Lithosphere Programm (ILP) ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအေနနဲ႔ စတင္ခဲ႔ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ၁၉၉၅-၂၀၀၈ မွာေတာ့ Heidelberg Academy of Science and Humanities ရဲ႕ ပေရာဂ်က္တစ္ခု ျဖစ္လာခဲ႔ပါတယ္။ ယခု ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာေတာ့ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကိုျပင္ဆင္ၿပီး ပိုမိုတိုးတက္ေသာ ပေရာဂ်က္တစ္ခု အျဖစ္ Helmholtz Centre Potsdam – GFZ German Research Centre for Geosciences မွာ ရွိေနပါတယ္။ သည့္အျပင္ WSM ဟာ International Association of Seismology and Physics of the Earth’s Interior (IASPEI) ရဲ႕လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားမွာ ပါ၀င္ေနသလို၊ International Council for Science (ICSU) ကေနျဖစ္ေပၚလာတဲ႔ Federation of Astronomical and Geophysical Data Analysis Services (FAGS) ရဲ႕ ကူညီပံ့ပိုးမွာ ရွိေနပါတယ္။
ေငြေၾကးေမွ်ာ္ကိုးမႈ မရွိတဲ႔ ဒီပေရာဂ်က္ဟာ ကမၻာတလႊားက လုပ္ငန္းရွင္မ်ားနဲ႔ သုေတသန ပညာရွင္မ်ားရဲ႕ အကူအညီကိုလည္း ႀကိဳဆိုေနပါတယ္။
World Stress Map (WSM) ကို သုေတသန နဲ႔ လက္ေတြ႔လုပ္ငန္း ေတြရဲ႕ Earth Science နဲ႔ သက္ဆုိင္ေသာ geodynamics, hydrocarbon exploitations and engineering ကဲ႔သို႔ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားမွာ က်ယ္ျပန္စြာအသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ အဓိက အသံုးျပဳေနတဲ႔ နယ္ပယ္ေတြကေတာ့
- Basin modeling
- Geomechanical modeling
- Reservoir characterization and management
- Stability of mines, tunnels and boreholes
- Fault-slip tendency
- Seismic hazard assessment ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။
ဒီစာမ်က္ႏွာက အခ်က္အလက္မ်ားကို သင့္အေနနဲ႔ အခမဲ႔ ရယူႏိုင္ပါတယ္။

တင့္လြင္ေဆြ

ျမန္မာႏိုင္ငံ နယ္နိမိတ္အတြင္းမွာ ငလ်င္ၾကီးမ်ား လႈပ္ၾကိမ္မ်ားေၾကာင္းကို ပညာရွင္အသီးသီးက ေထာက္ျပေျပာဆိုေနၾကသျဖင့္ အေတာ္ပင္ နားရည္ဝေနၾက လိမ့္မည္။ အတိတ္သမိုင္း၌လည္း ငလ်င္ၾကီးမ်ားလႈပ္ခဲ့ေၾကာင္း မွတ္တမ္းမ်ားရွိရာ ထိုအထဲမွ အေရးၾကီးေသာ ငလ်င္ၾကီးတစ္ခုအေၾကာင္း ကို ေျပာလိုပါသည္။
ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၃၉ ခု မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႕၊ စေနေန႕ နံနက္ ၄ နာရီခန္႔ေလာက္တြင္ အင္းဝႏွင့္ စစ္ကိုင္း အနီးဝန္းက်င္ကို အေျချပဳ၍ ဖ်က္ဆီးအားအလြန္ျပင္းသည့္ ငလ်င္ၾကီးတစ္ခုလႈပ္ခတ္ခဲ့သည္။ ထိုစဥ္က ျမိဳ႕ေတာ္မွာ အမရပူရျဖစ္ျပီး ျမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္းမွာ အင္းဝျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အင္းဝငလ်င္ဟု မွတ္တမ္းတင္ထားသည္။ ျမိဳ႕တစ္ခြင္လံုးက အိမ္မ်ား အားလံုးနီးပါး ပ်က္စီးသြားခဲ့သည္။ အုတ္ႏွင့္ေဆာက္ထားေသာ ေက်ာင္းမ်ားျပိဳက်သျဖင့္ ဘုန္းေတာ္ၾကီးအမ်ားစု ေသဆံုးၾကသည္။ ၃၀၀ ခန္႕မွ်ပင္ ရွိေၾကာင္းမွတ္တမ္းထားခဲ့သည္။ အမွန္တကယ္ အေရအတြက္ကိုမူ မသိရေပ။ အင္း၀ျမိဳ႕ရိုး ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ား ပ်က္သြားခဲ့သည္။ အမရပူရျမိဳ႕ရိုးမွာ အသစ္ျဖစ္၍ အင္းဝျမိဳ႕ရိုးထက္ပို၍ ခိုင္ပံုရသည္။

မွတ္တမ္းတစ္ခုမွာ (ထိုအခ်ိန္ကေရာက္ရွိေနသည့္ Mr. Spear ဆိုသူ၏မွတ္တမ္း ျဖစ္သည္။) နံနက္ခင္းကို အပ်က္အစီးပံုမ်ားႏွင့္ တန္ဆာဆင္ထားသကဲ့သို႕ျဖစ္သည္။ လႈပ္ရွားမႈသည္ ေတာင္ေျမာက္ျဖစ္ပံုရျပီး ျမစ္ေရလည္းတိုးလာခဲ့သည္။ လိႈင္းပုတ္သံ မၾကားရပါ။ သို႕ေသာ္ အမရပူရႏွင့္ အင္းဝဖက္ျခမ္း ျမစ္ကမ္းေနရာ အေတာ္မ်ားမ်ား ပဲ့က်ကုန္သည္။ ၅ ေပ မွ ၂၀ ေပေလာက္အထိက်ယ္ေသာ အက္ေၾကာင္းၾကီးမ်ား ျဖစ္ကုန္ျပီး ေရႏွင့္သဲမ်ားပန္းထြက္ၾကသည္။ စစ္ကိုင္းမွာလည္း အင္းဝကဲ့သို႕ပင္ ေတာင္ထိပ္ ျမစ္ကမ္းေဘး ေစတီမ်ား ျပိဳပ်က္ကုန္သည္။ မင္းကြန္းပုထိုးေတာ္ၾကီးမွာ တည္ေဆာက္ဆဲမွာပင္ ငလ်င္ၾကီးေၾကာင့္ ပ်က္စီးသျဖင့္ ထိုအပ်က္အတိုင္းပင္ ယေန႔တိုင္ ျမင္ေနရသည္။

ထိုစဥ္က ငလ်င္လႈပ္သည့္အရွိန္ကို ရန္ကုန္ႏွင့္ ေမာ္လျမိဳင္ျမိဳ႕မ်ားက တိတိက်က် ခံစားသိၾကရ သည္။ ျပည္ျမိဳ႕တြင္ အေတာ္ျပင္းျပင္းခံရသည္။ အျပိဳအပ်က္အထိအခိုက္ မရွိေပ။ ဗန္းေမာ္တြင္ အပ်က္အစီးရွိသည္ဟုဆိုေသာ္လည္း အတိအက်မသိရေပ။ ယခု မိုးေကာင္းျမိဳ႕ အေနာက္ဖက္ရွိ အင္းေတာ္ၾကီးကန္အနီးတြင္ ထိုစဥ္က ျမိဳ႕ငယ္ေလး တစ္ခုသည္ လံုး၀နီးပါး ျပိဳပ်က္သြားေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ထားသည္။ အာသံ။ အိႏၵိယ၊ ထိုင္းႏိုင္ငံမ်ားက ခံစားသိရွိရေၾကာင္း Oldham (1883) ၏မွတ္တမ္းအရသိရသည္။ မ်က္ေမွာက္ဘူမိေနထားအရ စစ္ကိုင္းမွ အင္းေတာ္ၾကီးအထိ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ သည္ ၂၆၀ ကီလိုမီတာခန္႕ရွိရာ အလြန္ျပင္းထန္သည့္ ငလ်င္ျဖစ္ေၾကာင္း ခန္႕မွန္း၍ ရေပသည္။