source : USGS

ၾသဂုတ္လ ၁၃၊ ၂၀၀၉၊ ညေန ၃း၂၁း၃၆ နာရီက 14.027°N, 92.792°E တြင္ 5.8 magnitude ျပင္းအားရွိ ငလ်င္တစ္ခု ထပ္မံ လႈပ္ခဲ႔ေၾကာင္းသိရသည္။ ယခုလႈပ္ရွားမႈသည္လည္း ၾသဂုတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔က လႈပ္ရွားသြားခဲ႔သည့္ ငလ်င္ ဗဟိုျပဳသည့္ ကိုကိုးကၽြန္း (Andaman Island)၊ Port Blair ၏ ေျမာက္ဘက္ ၂၆၀ ကီလိုမီတာ (၁၆၀ မိုင္) ကြာေ၀းၿပီး၊ ပုသိမ္ၿမိဳ႕၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္ ၃၇၀ ကီလိုမီတာ (၂၃၀ မိုင္) သာကြာေ၀းေၾကာင္း သိရွိရသည္။ အဆိုပါ ငလ်င္သည္ ပင္လယ္ေအာက္ ၃၅ ကီလိုမီတာ (၂၁.၇ မိုင္) တြင္ျဖစ္ပြားခဲ႔ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းသိရွိရသည္။
ယခုလ လတ္တေလာ အာရွေဒသတြင္းျဖစ္ပြားခဲ႔သည့္ မွတ္သားဖြယ္ရာ ငလ်င္မ်ား ၾသဂုတ္၊ ၁၄၊ ၂၀၀၉ ထိမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါသည္။

ၾသဂုတ္၊ ၉၊ ၂၀၀၉ တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ Isu ကၽြန္းကို ဗဟိုျပဳသည့္ 7.1 magnitude ငလ်င္
ၾသဂုတ္၊ ၁၁၊ ၂၀၀၉ တြင္ Andaman ကၽြန္းကို ဗဟိုျပဳသည့္ 7.6 magnitude ငလ်င္
ၾသဂုတ္၊ ၁၁၊ ၂၀၀၉ တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ Honshu ေတာင္ဘက္အနီး ဗဟိုျပဳသည့္ 6.4 magnitude ငလ်င္
ၾသဂုတ္၊ ၁၂၊ ၂၀၀၉ တြင္ အိႏိၵယ-ျမန္မာနယ္စပ္အနီး ဗဟိုျပဳသည့္ 5.5 magnitude ငလ်င္
ၾသဂုတ္၊ ၁၃၊ ၂၀၀၉ တြင္ ဖီလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၊ Mindanao ကို ဗဟိုျပဳသည့္ 5.7 magnitude ငလ်င္
ၾသဂုတ္၊ ၁၃၊ ၂၀၀၉ တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ Izu ကၽြန္းကို ဗဟိုျပဳသည့္ 6.6 magnitude ငလ်င္
ၾသဂုတ္၊ ၁၃၊ ၂၀၀၉ တြင္ Andaman ကၽြန္းအနီးကို ဗဟိုျပဳသည့္ 5.8 magnitude ငလ်င္

source : USGS

ၾသဂုတ္လ ၁၁၊ ၂၀၀၉၊ နံနက္ ၁း၅၅း၃၉ နာရီက 14.013°N, 92.923°E တြင္ 7.6 magnitude ျပင္းအားရွိ ငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ခတ္ခဲ႔ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ အဆုိပါ ငလ်င္သည္ အိႏၵိယပင္လယ္ရွိ Andaman ကၽြန္းကို ဗဟိုျပဳလႈပ္ရွားခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး အနက္ ၃၃.၁ ကီလိုမီတာ (၂၀.၆ မိုင္) ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ ပုသိမ္ၿမိဳ႕၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္ ၃၆၅ ကီလိုမီတာ (၂၂၅ မိုင္) ကြာေ၀းၿပီး ကိုကိုးကၽြန္းမႀကီးမွ မိုင္ ၃၀ သာေ၀းေၾကာင္း လည္း သိရွိရသည္။
ငလ်င္လႈပ္မႈေၾကာင့္ အိႏၵိယ၊ ျမန္မာ၊ ထိုင္း၊ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမ်ားမွာ ဆူနာမီ ေစာင့္ၾကည့္၊ သတိေပးမႈေတြ ထုတ္ျပန္ခဲ႔ရၿပီး၊ ထူးျခားသည့္ ဆူနာမီေရလႈိင္း ျဖစ္ေပၚလာဖြယ္ရာ မရွိသည့္အတြက္ သတိေပးခ်က္ကို ပယ္ဖ်က္လိုက္ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။

Read more »

ျမင့္သိန္း
M.Sc (Geology), D.A.G (Eco/Mining Geology)

သယ္ယူပို႔ေဆာင္ခံရသည့္ ေျမဆီလႊာမွ နမူနာေကာက္ယူျခင္း (Transported Overburden)

သယ္ယူပို႔ေဆာင္မႈခံရေသာ အေပၚယံဖံုးေျမဆီလႊာမ်ားရွိသည့္ ေဒသမ်ားျဖစ္ေသာ ေရခဲျပင္ဖံုးေတာင္ တန္းမ်ား၊ သဲကႏၱာရမ်ား၌ နမူနာေကာက္ယူရာ၌ ျပႆနာတစ္ရပ္ျဖစ္သကဲ့သို႔ ေျဖရွင္းရန္မွာလည္း ကုန္က် စရိတ္မ်ားျပားလွသည္။
ေရခဲျပင္ေဒသမ်ား၌ အေပၚယံဖံုးေျမဆီလႊာမ်ားသည္ ေအာက္ခံေက်ာက္ကို ကိုယ္စားမျပဳႏိုင္ေခ်။ ယင္းေဒသမ်ိဳးတြင္ ကြဲျပားေသာေဒသမ်ားမွ ေရာက္ရွိလာသည့္ ေျမဆီလႊာမ်ား၏ အထူမွာလည္း မတူညီေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။ ၂၅၆မီလီတာ ထက္ႀကီးေသာေက်ာက္က်ိဳးပဲ့ဆမ်ားကို ေျခရာခံကာ ေျမဆီလႊာအား အျမင္ျဖင့္ ေလ့လာႏိုင္ၾကသည္။ ယင္းတို႔ပါ၀င္ေသာ ေျမဆီလႊာမွေရႊ၊ ဆာလဖိုဒ္ျဒပ္စင္သို႔ ေရဒီယိုသတၱိႂကြ ျဒပ္စင္ (radioactive material) အရာမ်ားျဖင့္ သတၱဳး႐ုိင္းစြဲငင္မႈကို ေလ့လာႏိုင္ေပသည္။ ေယဘူယ်အားျဖင့္ ေရခဲျပင္မ်ားမွ သယ္ေဆာင္လာသည့္ ေက်ာက္လံုးႀကီးမ်ား (till) ၏ ဓါတုဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ မ်ားကို စစ္ေဆးျခင္းျဖင့္ ျပဳၾကရသည္။ ယင္း ေအာက္ခံေက်ာက္လံုးႀကီးမ်ားကို ေဒသတစ္ခု၏ မူလနမူနာ အျဖစ္ သတ္မွတ္ေလ့ရွိသည္။ ေအာက္ေျခေက်ာက္လံုးမ်ားကို လြန္တူး၍တစ္ခု၏ မူလနမူနာအျဖစ္ေကာက္ယူ ေလ့ ရွိသည္။ ဆိုနစ္လြန္တူးကရိယာမ်ား (sonic drills)၊ ေပါ့ပါးေသာ ပါကာရွင္းလြန္တူးစက္မ်ား (percussion drills) ျဖင့္္ အသံုးခ်ေလ့ရွိသည္။ သို႔ရာတြင္ ေပါ့ပါးေသာ လြန္တူးကိရိယာမ်ားကို အသံုးျပဳျခင္းသည္ ကုန္က်စရိတ္သက္သာေသာ္လည္း တစ္ခါတစ္ရံ အေပၚယံဖံုးေျမဆီလႊာ၏ ေအာက္ေျခ သို႔ တိုင္ေရာက္မေရာက္ခြဲျခားသိရန္ မေသခ်ာေခ်။ ေရခဲေသာ ေဆာင္းဥတုတြင္ အႀကီးစား လြန္တူးကိရိယာ မ်ားျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ရန္မွာလည္း အကန္႔အသတ္ျဖင့္သာ အသံုးျပဳႏိုင္ေပသည္။ သဲကႏၲာရမ်ား၌ ေလ၏သယ္ေဆာင္မႈျဖင့္ ရြယ္ေစ့ငယ္ေသာအရာ၀တၳဳမ်ားသာ ေရႊ႕လ်ားမႈရွိၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဇကာေပါက္ နံပါတ္ (၈၀) ထက္ ေသးငယ္ေသာ ရြယ္ေစ့မ်ားကို အသံုးခ်မႈနည္းပါးၾကသည္။ ရြယ္ေစ့ပို၍ ႀကီးေသာ (ဥပမာ ၂ မွ ၆ စင္တီမီတာ) ေျမဆီလႊာမ်ားကို အသံုးခ်ႏိုင္သလို ရႊံ႕ေစးအရြယ္နမူနာမ်ားကိုလည္း ေပ်ာ္ရည္ အတြင္း ျဒပ္စင္မ်ားေရြ႕လ်ားမႈရွိသည့္ ပံုစံအျဖစ္ အသံုးခ်ႏိုင္သည္။ ယင္းနည္းျဖင့္ ေဗါက္၀ါနာ (Botswana) အလယ္ပိုင္းေဒသရွိ ကင္ဗာလိုက္ (kimberlite pipe) ပိုက္မ်ားကို ရွာေဖြရာတြင္ မ်ားစြာအက်ိဳးရွိ ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။ ပံု(၉) တြင္ ကင္ဗာလိုက္ပိုက္မ်ားကို နယ္ပယ္အလိုက္ နမူနာေကာက္ယူျခင္းနည္းလမ္း (regional sampling) ျဖင့္ ရွာေဖြေတြ႕ရွိပံုကို ေဖာ္ျပထားသည္။ နမူနာမ်ားကို ၀.၅ကီလိုမီတာဂရမ္ အတိုင္း ေကာက္ယူကာ ခ်ိန္ဆီးတြင္းထြက္မ်ားကို +၀.၄၂ မီလီမီတာရြယ္ေစ့မွ ခြဲထုတ္ယူၾကသည္။ ကင္ဗာလိုက္အၫႊန္းတြင္းထြက္ (indicator minerals) မ်ားျဖစ္ေသာ ပီခ႐ုိ-ေအးမင္ႏိုက္ (piro-ilmenite) မ်ား၏ အေရအတြက္ကို သတ္မွတ္ၾကသည္။ ပံုတြင္ စံကြဲမႈ (anomaly) မ်ား၏ တည္ေနရာမ်ား လြဲေနမႈသည္ နမူနာ ေကာက္စဥ္က အေရွ႕ေျမာက္လားရာ အတိုင္း တိုက္ခတ္ေသာေလေၾကာင့္ ေျမဆီလႊာမ်ား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ခဲ့ရေၾကာင္း ျပဆိုေနေပသည္။

Read more »

ေက်ာ္ႏိုင္၀င္း (GIS Aanlyst, MIMU)

source : The iron record of Earth’s oxygen by Sid Perkins, sciencenews magazine, June 20th 2009; vol.175#13

သိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ အနည္က်သံလႊာမ်ား၏ ဘူမိလွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္မ်ားကို အေျဖရွာ ေနၾကသည္။
သံၾကြယ္၀ေသာအလႊာႏွင့္ သံအနည္းငယ္သာ ပါေသာအလႊာ တစ္လွည့္စီပါ၀င္မႈေၾကာင့္ Banded Iron Formation (BIF) ဟုအမည္တြင္သည့္ အနည္က်သံလႊာမ်ား သည္ ကမၻာ႕သက္တမ္းအရင့္ဆံုး ေက်ာက္မ်ား တြင္အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ ေနရာတခ်ိဳ႕တြင္ ယင္းေက်ာက္လႊာမ်ားသည္ ကီလိုမီတာေပါင္းမ်ားစြာ က်ယ္၀န္းသည္။ ယင္းတို႕ေပၚေပါက္လာသည့္ ျဖစ္စဥ္သည္ ပေဟဠိအျဖစ္ ရွိေနဆဲပင္။ ကမၻာ႔ေလထုထဲတြင္ ေအာက္စီဂ်င္ၾကြယ္၀လာသည့္ အခ်ိန္တြင္ ယင္းၾကီးမားက်ယ္ပ်ံ႕ေသာ ေက်ာက္လႊာအုပ္စုမ်ား ျဖစ္ေပၚမႈ ရပ္တန္႕ခဲ့ဖြယ္ရွိသည္။
သံသည္ အာကာသ၏ လက္ေဆာင္ ျဖစ္သည္။

ၾကီးမားေသာ ၾကယ္ၾကီးမ်ားအတြင္း ႏူကလီးယားဓါတ္ျပဳမႈမွ သံအက္တမ္မ်ားကို ပံုေဖၚ သြန္းေလာင္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းၾကယ္ၾကီးမ်ား ေပါက္ကြဲေသာအခါ  ကၽြႏု္ပ္တို႕၏ပတ္၀န္းက်င္ ဂလက္စီအတြင္းသို႕ ေနအဖြဲ႕အစည္းမျဖစ္ေပၚမီ ႏွစ္ဘီလီယံေပါင္းမ်ားစြာ ကတည္းက ၿဂိဳလ္မ်ားအတြက္ ကုန္ၾကမ္းမ်ားကို ျဖစ္ေစခဲ့သည္။
အေလးခ်ိန္အားျဖင့္ သံသည္ ကမာၻေပၚတြင္ အေပါမ်ားဆံုးျဒပ္စင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း အမ်ားစုသည္ ဆီလီကြန္ ေပါင္းစပ္ပါ၀င္ေသာ သံပံုေဆာင္ခဲၾကီးျဖစ္သည့္ ကမာၻ႕အတြင္းဆံတြင္ တည္ရွိပုန္းေအာင္း ေနၾကသည္။ ကမၻာ့ေပၚယံလႊာ၏ ၆%ခန္႕သာ သံျဖစ္သည္။ သို႕ေသာ္ကံေကာင္းစြာပင္ စက္မႈလူသားတို႕အတြက္ ယင္းျဒပ္စင္သည္ အနည္က်သံလႊာမ်ား အပါအ၀င္ သံေအာက္ဆိုက္ ၾကြယ္၀ေသာ သတၱဳရိုင္းမ်ားတြင္ ေပါမ်ားစြာပါ၀င္သည္။
BIF ဟုဘူမိေဗဒပညာရွင္မ်ား သိထားေသာ ေက်ာက္လႊာမ်ားသည္ ပေဟဠိဆန္ေနဆဲပင္။ အားလံုးသည္ အတိတ္ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္တြင္ အနည္က်အမႈံမ်ားအျဖစ္မွ စတင္ခဲ့ပံုရၿပီး အခ်ိဳ႕ေသာ ခန္႕မွန္းတြက္ခ်က္မႈမ်ားအရ BIF မ်ားတြင္ စုေနသည့္ ေအာက္ဆိုက္တြင္းထြက္မ်ားတြင္ ပါ၀င္ေသာ ေအာက္စီဂ်င္သည္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ေလထုအတြင္းရွိ ေအာက္စီဂ်င္ပမာဏထက္ အဆ (၂၀)ခန္႕ရွိသည္။ ယင္းတို႕အနက္မွ အခ်ိဳ႕ေသာအနည္က် သတၱဳသိုက္မ်ားသည္ ကမာၻ႕ေလထုတြင္ ေအာက္စီဂ်င္ မၾကြယ္၀မီကပင္ စတင္ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္ျဖစ္ရာ ယင္း BIF မ်ားအတြင္းရွိ ေအာက္စီဂ်င္၏ မူလရင္းျမစ္သည္ စဥ္းစားစရာတစ္ခု ျဖစ္လာသည္။

Read more »

ယမန္ေန႕ (၁-၈-၂၀၀၉) တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဘူမိသိပၸံအသင္း ဘူမိနည္းပညာေကာ္မတီက အင္ဂ်င္နီယာအသင္း အေဆာက္အဦတြင္ ေဆြးေႏြးေဟာေျပာပြဲ ထပ္မံက်င္းပခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ စကၤာပူမွ ဆရာႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းႏိုင္ႏွင့္ ထိုင္းမွ ဦးေဇာ္ေဇာ္ေအးတို႕က ဘူမိအင္ဂ်င္နီယာ နည္းပညာ ဆိုင္ရာအေတြ႕အႀကံဳႏွင့္ ေခတ္ေပၚလက္ေတြ႕ နည္းလမ္းသစ္မ်ား အား အက်ယ္တ၀င့္ ေဟာေျပာၾကရာ ဘူမိအသင္း၀င္မ်ား၊ ဆရာ/ဆရာမမ်ား ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ား ႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာမ်ား အပါအ၀င္ စိတ္ပါ၀င္စားသူမ်ား ခန္းမျပည့္အားေပးခဲ့ ၾကၿပီး၊ သိလိုသည္မ်ားကို အၾကိတ္အနယ္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကရာ ခန္႕မွန္း ေဟာေျပာခ်ိန္ထက္ တစ္နာရီခြဲခန္႕ ပိုသြားေၾကာင္း ၾကားသိရေပသည္။
ေဟာေျပာခဲ့ေသာ ေခါင္းစဥ္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ၿပီး စာတမ္းႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ document/data မ်ား ရရွိပါက Geolfriends မွ ဆက္လက္ျဖန္႕ေ၀ေပးပါမည္။

(၁) ေဒါက္တာ၀င္းႏိုင္ GEOTECMINEX Consultants, Singapore မွ
- DMT Testing in Geotechnical Engineering
(၂) ဦးေဇာ္ေဇာ္ေအး Seafco Public Company Limited, Thailand မွ
- Application of Observational Method in Geotechnical Engineering
- Diaphragm Wall and Deep Excavation Works in Soft Ground